شخصيت‌هايى كه بار گناه اين حوادث را به دوش كشيد ، مشاور آنان در قلعه الموت ، خواجه نصير الدين طوسى است . او كسى است كه حكم قتل خليفهء عباسى و براندازى حكومت عباسيان را صادر كرد » . ما در خطاب به ابن تيميه ، گويندهء كلام فوق ، چنين اظهارنظر مىكنيم : وقتى چنين توهّمى دارى كه اسماعيليان ، مغولها را در حمله به بغداد و اعمال ننگينشان يارى كرده‌اند ، در واقع تعصب كور تو ، نه تنها تو را در ورطهء نادانى و هلاكت ، بلكه در سفاهت و كودنى انداخته است . اگر كسى اندك آگاهى به تاريخ اين حوادث داشته باشد ، مىداند كه اسماعيليان اولين قربانيان حملات مغولها بوده‌اند . زيرا مغولها بودند كه شخصيت‌هاى اسماعيليه را به قتل رساندند قلعه‌هاى آنان را ويران كرده ، به حكومتشان پايان دادند . اسماعيليان كيستند ؟ براى اين‌كه بحث ، نظم منطقى خود را بيابد ، لاجرم به برخى مطالب گذشته باز مىگرديم . زيرا بايستى قبل از مناقشه در نظريات ابن تيميه ، حقيقت فرقهء اسماعيليه را براى خوانندگان معرفى كنيم . بسيارى از نويسندگانى كه دربارهء آنها دست به قلم برده‌اند ، همواره تعمد داشته‌اند با متهم كردن دولتمردان حكومت بزرگ فاطميان به داشتن اعتقادات فاسد و بهره‌بردارى از اسماعيلى الاصل بودن مذهب آنان ، تاريخ اين حكومت را مشوه و تحريف كنند . درحالى كه مىدانيم گروهى از اين مذهب منشعب شدند و عليه فاطميان و مذهب آنها خروج كردند و از شديدترين دشمنان فاطميان و فعال‌ترين آنان در براندازى حكومتشان بودند . اما با اين وصف اينان نام اسماعيليه را با خود يدك مىكشيدند و بر اين مطلب اصرار داشتند . وقتى حكومت فاطميان از بين رفت ،